De Staat van het Verhaal

Een plaats voor onvergetelijke verhalen

De Staat van het Verhaal is een plaats voor onvergetelijke verhalen. In de eerste helft van 2021 verschenen de eerste vier podcastafleveringen en artikelen op de bijbehorende website, waarin aandacht wordt gegeven aan verhalen van maatschappelijke waarde. Verhalen die we niet kunnen missen, omdat we als mens – maar ook als maatschappij – niet compleet zijn als we ze niet kennen. Iedereen kan een verhaal insturen. Zo bouwen we samen aan een verzameling verhalen die van iedereen is, gewoon omdat we allemaal mensen zijn. Meteen beginnen met luisteren en lezen? De podcastafleveringen en een preview van de artikelen luister en lees je nu ook in onderstaande overzicht.

De Staat van het Verhaal is een verhalenproject van De Nieuwe Oost | Wintertuin, gemaakt in samenwerking met programmamakers Smita James en Chris Lomans. Ford Curlingford is de vaste fotograaf van De Staat van het Verhaal. Chris Ci is verantwoordelijk voor het monteren en afmixen van de podcast.

Chris Lomans & Smita James

 

In de allereerste aflevering maak je kennis met programmamakers Chris Lomans en Smita James. Om als samenleving nader tot elkaar te komen, is het belangrijk dat er zoveel mogelijk verschillende verhalen worden gehoord. Daarom nodigen Chris Lomans en Smita James elke maand iemand die een verhaal bij zich draagt uit in de podcast van De Staat van het Verhaal. Beluister de aflevering en maak kennis met Chris en Smita, download het transcript en lees een preview van de brieven die zij elkaar stuurden aan de start van het project. (Foto door Ford Curlingford.)

 

 

Verhalen vertellen is contact maken

Preview uit de brief van Smita aan Chris:

Jij bent een van de eerste personen die mijn visie op mens-zijn in ons dagelijks leven écht begrijpt. We hebben een ruimte gecreëerd waarin we ons kwetsbaar durven op te stellen. Dit is ook een van de redenen waarom ik De Staat van het Verhaal zo belangrijk vind. We leven op eilandjes omdat de meeste mensen vanuit angst bewegen. Dat hebben we in stilte zo geleerd. Ik vraag me alleen af wanneer we leren dat we het de baas kunnen worden door er tegenin te gaan. Maar vooral, van wie leren we dit? Voor mij is De Staat van het Verhaal een eerste stap om draagvlak te kunnen creëren, zodat we als samenleving ook nader tot elkaar kunnen komen.

Preview uit de brief van Chris aan Smita:

De momenten dat we de ander ontmoeten in heel hun menselijkheid blijven zeldzaam. Maar ook de momenten dat de overheid of bepaalde instituten ons in onze menselijkheid zien zijn zeldzaam. Sterker nog, het is zelfs best lastig om überhaupt onszelf in heel onze menselijkheid te zien. Zo had ik er vijfentwintig jaar voor nodig om op te houden met proberen man te zijn. Dit heeft voor mij alles met verhalen te maken. Zolang we niet de verhalen vertellen die recht doen aan heel onze menselijkheid, kunnen we onszelf en de ander ook niet in die compleetheid ervaren. […] Volgens mij is De Staat van het Verhaal leren luisteren naar de ander. Het ervaren van steun in herkenning en het leren van datgene dat we nog niet kenden.

 

Klik door naar De Staat van het Verhaal en de volledige brieven van Smita en Chris.


 

Babs Gons & Zoë Papaikonomou

De tweede aflevering werd opgenomen tijdens de presentatie van het project met schrijver en performer Babs Gons. Babs vertelde een persoonlijk verhaal. Hierin gaat ze in op de kracht van verhalen vertellen. Ook vertelt ze over de gedeelde verantwoordelijkheid die dat met zich meebrengt. Beluister de aflevering, download het transcript en lees een preview van het bijbehorende artikel ‘Een persoonlijk verhaal is geen handelswaar’ met Zoë Papaikonomou. In dit artikel gaat Papaikonomou met Chris en Smita in gesprek over wat de kracht van een persoonlijk verhaal kan zijn wanneer het een passende plaats krijgt en zorgvuldig wordt verteld. (Foto door Ford Curlingford.)

 

 

Een persoonlijk verhaal is geen handelswaar

In samenwerking met Zoë Papaikonomou

 

Babs Gons maakt zich al jaren hard om de dominante canon te doorbreken met nieuwe verhalen en andere stemmen. Toch zegt ze terughoudend te zijn in het delen van persoonlijke verhalen in de media. Dit voelt voor haar vaak als een opoffering en ze waarschuwt ons voor de ontbrekende sensitiviteit bij mainstreammedia. Onderzoeksjournalist Zoë Papaikonomou herkent dit. Haar boek Heb je een boze moslim voor mij? (2018), dat ze samen met onderzoeker Annebregt Dijkman heeft geschreven, is een goed voorbeeld van hoe we wel om zouden kunnen gaan met het vertellen en faciliteren van een persoonlijk verhaal.

[…]

‘Ik geloof in de waarde van het delen en verbinden van ervaringen. Als een persoonlijk verhaal op een integere manier verteld wordt, kan je veel dichterbij iemand komen. Je kan jezelf erin herkennen, ook als je het niet zelf hebt meegemaakt. En als je het inzet zoals het bedoeld is, kan je laten zien wat er schort aan de structuren. Het maakt een institutioneel probleem menselijk. Onderzoek van Kennisplatform Integratie & Samenleving laat zien dat het delen van een persoonlijk verhaal bijvoorbeeld goed werkt om mensen te laten zien hoe ernstig discriminatie is. Maar het vergt wel wat van iemand om een heel persoonlijke ervaring met onrecht te delen. Dat maakt het nog problematischer dat ervaringen nu te makkelijk door media als handelswaar worden gebruikt. Daar maak ik me zorgen over.’

 

Klik door naar De Staat van het Verhaal en het volledige artikel met Zoë Papaikonomou.


 

Chihiro Geuzebroek & Mara Linnemann & Irene Hadjidakis

In de derde aflevering vertelt creatieveling Chihiro Geuzebroek een verhaal. Ze laat ons zien dat de klimaatcrisis eigenlijk niets nieuws is. En ze leert ons meer over poepoplossingen en onze verstoorde relatie met de natuur. Beluister de aflevering, download het transcript en lees een preview van het bijbehorende artikel ‘Veerkrachtig tegen de stroom in’. Waarin Chris en Smita spreken met Mara Linnemann over duurzaam activisme en van Irene Hadjidakis leren over het belang van rouwen. (Foto door Ford Curlingford.)

 

 

Veerkrachtig tegen de stroom in

In samenwerking met Mara Linneman en Irene Hadjidakis

Volgens Chihiro Geuzebroek is activisme het herstellen van onze verstoorde verbinding met de aarde. Dit kan een confronterend proces zijn. Als je eenmaal ziet hoe de problemen in de wereld met elkaar samenhangen, is het makkelijk om te verlammen. En als je wel in actie komt en jezelf in de strijd gooit, moet je zoeken naar een manier waarop je daar niet zelf aan onderdoor gaat. Hoe doe je dat in zulke urgente situaties? 

[…]

Het is volgens Mara belangrijk dat we durven stilstaan en reflecteren. Wanneer je je in de klimaatcrisis verdiept, kan dit heftige gevoelens opwekken. Als je niet bewust bent van je eigen proces of het proces van de beweging, kun je geen ruimte bieden aan je gevoelens. Dan loop je vol tot je niet meer kunt. ‘We moeten een eigen supportnetwerk opbouwen, een zogenoemde “caring community” worden en psychologen kennen die de ideologie snappen.’ Of je jezelf nou activist noemt of niet, zelfzorg is extra belangrijk wanneer je een activistisch leven leidt. Acties zijn vaak niet direct zichtbaar in resultaat en dat kan frustratie opleveren. Om – in Chihiro’s woorden – te volharden zonder te verharden, is het volgens Mara belangrijk dat we ook meer ruimte maken om de successen te vieren. En dat kan zodra we beseffen dat tegenslag omgaan is met verlies en dat we moeten leren rouwen.Dat activisme inherent verbonden is met rouw, is filosoof en ‘rouwvrouw’ Irene Hadjidakis ook opgevallen.

[…]

‘Om met een heldere geest na te kunnen denken over hoe we als mensheid verder moeten, nu de zeespiegel stijgt en oogsten mislukken door droogte, is het belangrijk om de gevoelens ruimte te geven die ontstaan door het besef dat het systeem dat we kennen ophoudt. Het is nodig om te beseffen dat je sterft, om levend het stervensproces door te kunnen gaan en bewust te zijn van wat er na het sterven komt. Want dit systeem sterft, maar dat wil niet zeggen dat wij als mensheid ook de aarde verlaten. Dat is rouw. Maar rouw houdt niet op bij voelen: als je de pijn en de angst voelt, voel je ook weer liefde. En dan komt de beweging: wat doen we hiermee? Wat is onze bijdrage aan deze wereld, met het oog op dat we willen dat er een wieg komt voor onze komende generaties? Dan komt de verbeelding op gang en kunnen we onze stem geven aan iets wat nieuw is in ons oude verhaal.’

 

Klik door naar De Staat van het Verhaal en het volledige artikel met Mara Linneman en Irene Hadjidakis.


 

Marieke Polderdijk & Jeanette Chedda

In de vierde aflevering deelt maker Marieke Polderdijk een persoonlijk verhaal met ons. Ze vertelt over chronisch ziek zijn, je eenzaam voelen als gevolg en leven met beperkte energie. Ze neemt ons mee van het moment dat ze op vijftienjarige leeftijd ziek werd tot nu, elf jaar later. En ze leert ons hoe ze ondanks alles in haar kracht heeft leren staan. Beluister de aflevering, download het transcript en lees een preview van het bijbehorende artikel ‘Je weg vinden in een ongelijkwaardige samenleving’. Waarin Chris en Smita spreken met activist en politica Jeanette Chedda over wat onze beperkte maatschappij nodig heeft om open te kunnen staan voor ieder mens. (Foto door Ford Curlingford, v.l.n.r. editor Chris Ci, Smita James, Marieke Polderdijk en Chris Lomans.)

 

 

Je weg vinden in een ongelijkwaardige samenleving

In samenwerking met Jeanette Chedda

In de vierde podcastaflevering vertelt Marieke Polderdijk over haar leven met een chronische lichamelijke uitdaging. Ze onderstreept met haar verhaal dat we leven in een kapitalistische productiemaatschappij die geen ruimte biedt aan mensen met een energieniveau dat afwijkt van de norm. Iedereen die niet mee kan komen wordt geframed als beperkt. Maar wat nou als je het omdraait? 

[…]

Jeanette raakte betrokken bij disability-activisme in Nederland en daardoor viel er een last van haar schouders. ‘Het helpt om een taal te hebben binnen de context waarin je leeft. We worden in deze maatschappij vooral door twee verschillende brillen bekeken. Vanuit het medisch model kijkt men naar wat er mis is en willen ze je fiksen. En vanuit het liefdadigheidsmodel vinden de barmhartige samaritanen dat ze een hand moeten uitsteken naar zielige gehandicapte mensen. Zo ontneem je mij mijn autonomie, alsof ik een of ander hulpeloos ding ben.’

Met deze goede bedoelingen onderstrepen we volgens Jeanette juist de afwezigheid van inclusie binnen onze samenleving. Zij zou tegenover deze twee stigmatiserende modellen het sociaal model willen stellen. Daarin worden mensen met een handicap als volwaardige burgers gezien en wordt gewerkt aan inclusie. In 2016 is vanuit dit sociaal model het VN-Verdrag Handicap geschreven, omdat de bestaande mensenrechtenverdragen tot dan toe niet de rechten van mensen met een handicap waarborgden. Het stelt dat mensen met een handicap niet mee kunnen doen met de samenleving, omdat de maatschappij niet toegankelijk is. ‘Dankzij dit verdrag voel ik me gehoord en erkend. Eerst boos, want ik heb me jarenlang moeten bewijzen, omdat de maatschappij je wijs probeert te maken dat je als gehandicapt persoon niks waard bent. Ik heb me jarenlang een last gevoeld en er was niemand die iets anders zei.’

[…]

 

Klik door naar De Staat van het Verhaal en het volledige artikel met Jeanette Chedda.


Babs Gons is schrijfster, performer en theatermaakster. Ze debuteert in het voorjaar met haar eerste dichtbundel, Doe het toch maar, maar is al jaren de ongekroonde koningin van de Nederlandse spoken word. Daarnaast is deze duizendpoot docent en is ze met haar enthousiasme de stuwende kracht achter een duizelingwekkende serie spoken word-initiatieven. (Foto door Jan van Breda.)

Zoë Papaikonomou is onderzoeksjournalist, podcaster en mediadocent. Samen met Annebregt Dijkman schreef zij het boek Heb je een boze moslim voor mij? Haar werk is gericht op diversiteit en inclusie: niet alleen door dit veld te onderzoeken, maar ook door de huidige structuren en normen uit te dagen. Ze produceert en presenteert verschillende podcasts. Papaikonomou werkt als verslaggever bij Nieuw Wij op het thema Superdiversiteit.

Chihiro Geuzebroek is multidisciplinair kunstenaar, organisator, trainer in dekoloniale perspectieven en praktijken van klimaatrechtvaardigheid. Geuzebroek is Boliviaans-Nederlands van Quechua-komaf, geboren en getogen in Amsterdam. Geuzebroek is regisseur en producent van de documentaire Radical Friends en mede-oprichter van de Aralez Foundation.

Mara Linnemann strijdt sinds haar veertiende voor een rechtvaardige wereld. Tien jaar geleden kende men haar van Loesje. Daarna was ze vooral actief in de grasroots bewegingen voor het milieu en klimaat. De afgelopen jaren vraagt ze aandacht voor ‘duurzaam activisme’, omdat de wereld veranderen een lange adem nodig heeft. Ze geeft meerdaagse ‘sustainable resistance’ trainingen in verschillende landen. Ze ontwikkelde voor IVN de workshops van de woestelandacademie, om jongeren in contact te brengen met de natuur. Daarnaast is ze trainer is voor het internationale Transition Network. Ook is ze trainer in Nederland bij de ‘Stroomversnellers’, waar ze haar kennis doorgeeft aan sociale bewegingen. Ze heeft ze trainingen gevolgd o.a. bij Starhawk en Joanna Macy.

Irene Hadjidakis is rouwvrouw met verpleegkundige achtergrond maar vooral: sterveling. Daar waar mensen overgaan van deze wereld naar gene zijde, precíés daar, staat zij aan de grens. Met haar ene been in deze wereld, en met haar andere been in de wereld waar we terecht komen als we ons lichaam achter ons laten. Het is zo vaak de angst voor het onbekende, voor het einde, die maakt dat we al ons geloof, vertrouwen en onze waardigheid kwijtraken wanneer de deur naar de oneindigheid opent. Hadjidakis ziet het als haar missie om eraan bij te dragen dat mensen zo comfortabel en bewust mogelijk een goede dood kunnen sterven.

Marieke Polderdijk Marieke Polderdijk loopt, ligt, klimt, filmt, roept, zingt, tekent, kleit en schrijft. Marieke is in 1994 geboren in een gehuchtje in het vlakke Zeeland en studeerde Creative Writing aan ArtEZ in het heuvelige Arnhem. Voor haar afstudeerwerk onderzocht Marieke met zelfontworpen landschapsrituelen hoe je vrij kunt wonen en bewegen in een lichaam, een landschap, een taal en een stem. De beelden, beweging, tekst en klank die hieruit voortkwamen, werden gebundeld in de podcast 'tietietietie' en kwamen samen op de vloer tijdens een interdisciplinaire afstudeerperformance, getiteld 'Hier'. Mariekes performances waren te zien bij o.a. Hoogte80 Festival, het Wintertuinfestival, Frontaal, Luxor Live en Theater Oostpool. In 2018 won ze met haar poëzie de voorronde van Write Now! Nijmegen.

Jeanette Chedda is activist, schrijver en webredacteur. Ze zet zich in voor Feminists Against Ableism, Care4BrittleBones en Stichting Studeren en Werken op Maat. Haar verhalen komen voor in de Goede Immigrant en zijn gepubliceerd op OneWorld. Voor BIJ1 is ze actief als kandidaat, in DOT en de redactie. Ook heeft ze in samenwerking met #GeenDorHout de petitie #IkTelOokMee opgezet, die ervoor wil zorgen dat iedereen per post mag stemmen zodat de verkiezingen echt toegankelijk zijn voor mensen in een risicogroep.

Smita James is een ritmische redenaar en een schrijver die verhalen wegschrijft van schouders. Gedreven door dromen, wensen, mensen, gedachten en het leven, vertaalt ze emoties in haar gedichten. Ze vertelt de verhalen van onze harten in de stilte van ons ademhalen of op de beat met spoken word. Daarnaast kan je haar kennen als workshopdocent bij onder andere Meervaart Studio, van theaterstukken als Fok Me Hokje of als poetic copywriter voor o.a. het Tropenmuseum. James beweegt zich graag in omgevingen waar creëren en verbinden het hoogste doel zijn.

Chris Lomans is schrijver, muzikant en programmamaker bij Perdu. Hen studeerde in 2017 af aan Creative Writing ArtEZ met de experimentele novelle Een mensvormig gat, waarin hen het poëtische en het prozaïsche probeert te laten versmelten, een ontwikkeling die samenvalt met de manier waarop een fictieve stad wordt heroverd door de natuur. Chris werd geselecteerd voor het Slow Writing Lab, waar hen onderzoek deed naar vloeibaarheid binnen het lichamelijke en het spirituele. Hen houdt van teksten die zich niet laten vangen in een genre. Chris is begeleider van Literaturjugend in Nijmegen, en droeg voor op onder meer Brainwash Festival, Wintertuinfestival, Nieuwe Types, en bij Perdu en Frontaal, waarbij hen zichzelf vaak begeleidt met bezwerende live soundscapes. In november 2020 verscheen hun chapbook bij Wintertuin Uitgeverij. Chris zit in een talentontwikkeltraject van De Nieuwe Oost | Wintertuin.

Ford Curlingford is een ambitieuze en experimentele fotograaf gevestigd in Amsterdam. Diens kwaliteiten kunnen het beste omschreven worden als ‘creative creator’. Hen wordt niet gedefinieerd door een standaard. Ford past zich continu aan en doet dit om het maximale uit zichzelf en hun kunst te kunnen halen. Ford weet van begin tot eind een sfeer, boodschap of concept vast te leggen en te presenteren op een manier die hier bij past. Hen is de vaste fotograaf van De Staat van het Verhaal.

Chris Ci is producer, dj en audiotechnicus in de breedste zin van het woord. Ze begon als tiener met rappen en het maken van beats. Sindsdien heeft ze zich verder ontwikkeld op technisch gebied. Tegenwoordig houdt Chris zich voornamelijk bezig met het opnemen, monteren en het mixen van audiomateriaal. Ook is ze werkzaam als workshopdocent voor verschillende organisaties en scholen. Bij De Staat van het Verhaal is zij verantwoordelijk voor het monteren en afmixen van de podcast.